voedselversprekingen

waarin ik een luchtige poging doe om te onderbouwen waarom we eten wie we zijn

Terug van een tijd geleden. Wat eten we vandaag.

Allereerst: In de basissoep zal je venkel, paprika, bataat en rode pepers vinden gehuld in de smaken van anijs. Het is de smaak die de Spanjaarden zeer wel kennen (zeker in hun befaamde vissoep) en het leuke is: heden ten dage groeien al deze dingetjes dus gewoon ook op de Groninger klei en in het Lage veen. In mijn tuin dus. Ik zelf wordt daar niet warm of koud van. Dankzij de klimaatsveranderingen en het heilige internet gaan we als vanzelf met onze ‘tijd’ mee en wordt er druk gehusseld met genen voor een klimaatbestendige kruisbestuiving. In de tuin is nu nog niks (behalve een paar achtergebleven aardperen maar de bestelde zaden zijn onderweegs wat ik als puur geluk ervaar. In de kast liggen gedroogde pepers en venkelzaden klaar. In de vriezer frambozen en besjes , in de kelder biet pompoen en ui.

We moeten het doen met wat voor handen is omdat het nu eenmaal winter is  en zoete aardbeien momenteel niet bepaald voor het oprapen en dan uit veel anders de beste optie nemen. Uitdagingen zijn mijn ding.  In Italië bijvoorbeeld kennen we een gerecht waarin men met in plakjes deeg gewikkeld “andrajos” dwz ‘lompen en vodden’, overgebleven groenten (ingevroren of ingeblikt) de winter doorkomt. Natuurlijk koopt kokkie ook vers op de markt maar aangezien het een bedelaars-gerecht is mag het lekker slordig ogen. Overlevings gerechten zijn echter wél het best voor milieu en mens. Kliekjes opmaken is een van mijn favoriet, stokvis (Spanje- Portugal) bijvoorbeeld is echter alleen voor als er echt niks meer te eten is, maar de msc gekeurde plasticverslikte zwemmers uit Noorwegen hebben wel een hele erge vermoeiende schoolslag moeten doen voor dat ze hier eindelijk waren. Neem de zalm bijvoorbeeld, ja zalm! Deze zwemt tegenwoordig met elke denkbare stroming mee. Hij past in werkelijk elk gerecht!

Tegen de stroom in en met veel wijn weggespoeld gaat ’t meestal  best! Ik koos voor ansjovis vanwege de sterke smaak en je hebt er dus weinig van nodig. Tonijn omdat het een klassieker is op de paprika.

De saffraan in het voorafje (soep) kán een milde uitwerking hebben. Het is nl een aphrodisiac nl en voor de gevolgen ben je ook weer zelf verantwoordelijk. 😉 De mix met biet chocolade en frambozen geeft nog een xtra effect op het laatst. Dit zouden ze nu op veel zuidelijke schiereilanden verafschuwen, zo veel van alles. Over de behoudendheid van Italianen kan ik veel maar ook niets zeggen. Er komt daar bv nooit knoflook ui of prei in één gerecht, bij mij wel.

Ik selecteer graag uit veel. Maar we willen geen landen- laat staan buren-vetes ontwikkelen, ten behoeve van een paar muterende pizza’s bij wijze van spreke dan. Ottholenghi is een lichtend voorbeeld voor me: plenty ideeën. Maar wees niet bevreesd: ik waan me én geen topkok, noch zal ik mn afhalers treiteren en mijn eigen merk pannensets etc gaan promoten..

Kokkie kookt met liefde. De oven wantsen liggen al in het gareel! Uch.

Deze lange jongen op de foto is een oerbiet, prachtig van kleur en smaak ik raspte hem middelgroot om een bietenbrownie mee te maken.

Het recept is vrij eenvoudig. Je maakt cakebeslag met 400 g boter 1 kop agavesiroop en 3 lepels stevia ( ipv suiker) 400 g speltmeel en 6 eitjes zodat je genoeg hebt voor twee cakes. Daar komt de oerbiet geraspt bij in en 100 gr amarant een beet sinaasappelsap, en iets Baking soda, een kopje cacao en twee gehakte pure choco repen en een snuf kardemom. Hierbij een trosje druiven en enkele dadels gehakt. Dit verdeel je over 25 ingevette muffinvormen en bakt het op 180 graden in 20 minuten. Maar let op, elke oven is dus anders. Vijgje en druifje er bovenop, op als het seizoen het toelaat een rozenblaadje. Chocolaatje kan ook. Als het uit de oven komt nog een drizzle agave siroop. Succes !

Psssst stilte aub, hier slaapt een babycourgette… permacultuur in je koelkast!?!?!?

Klinkend taalgebruik voor de tv; het jagersinstinkt tbv de kiek;  bioritme in blauw met gele klonters, de rijping van groene stukjes, hoe de natuur dat doet én als klap op de vuurpijl: ‘oh…. sssst stil wezen! de courgettes slapen nog’ (deur vd koelkast dicht!!).

Houdbaarheid van groenten.

God zegen de man die met zijn jagersinstinkt de weg op gaat met een ‘schiet’apparaat dat fototoestel heet en geneigd is af te remmen bij het overstekend groot wild (die, met die lieve oogjes) en vervolgens de hond in huis gebruikt als theemuts annex voetenstoof ter wederzijdse aardse opwarming. Nog veel authentieker dan dat is het natuurlijk om appels uit de boom te schudden (of schieten zoals de crimineel in Mads Mikkelsen’s ‘Addam’s Apple’)) en ze mooi in vijgenbladen te verpakken en andere kleine heksernijen. We houden van het wild, en het wild plukken, maar niet in het wilde weg. Een stuk kaas een klont te noemen klinkt outdoors wel ok. “Haal een klont gele uit de supermarkt bepoeder die met schimmel van die d’r naastgelegen blauwe en voer op met het bier van rechtsonder uit ’t schap (en gooi meteen die vettige theemuts onderweg) even het Lauwersmeer in voor een schone witte vacht zonder enige optische witmakers (die, met die lieve oogjes), wat direct door de mand valt tijdens de eerste sneeuwbuien“. 

Klare taal. Poëzie is anders (hoewel..) maar ook niet als dagelijkse ‘kost’ bedoeld- bovendien gaan we niet overal fijngevoelig over lopen doen – is het motto. Ondanks dat dus dat we ons rot schrokken toen er van de week digitale TV werd geinstalleerd (na een lang leven van de annalogiën: 1, 2 en 3) want in “oertaal” heette dat nog gewoon Teelewizie an daon. Er zit vanafnu interactief & doorlopend HBO kookprogramma, kunst en wetenschap op waar ik dusdanig overweldigd (na zes maanden vrijwillige eenzame afsluiting) door werd dat ik in schoktoestand geraakte en oervragen ging stellen zoals: ‘hoe kan dat gele bibber?’, ‘hoe komt de zon daar op?’, ‘hoedat heb ik honger’ en ‘hoezee is de zee nie zo zout zoals de zeezout’ en ‘wat gebeurt er wel niet als ik hier allemaal mee interactief wil gaan?’ “Godsamme nog an toe” zou mijn geliefde Klaassie van N. Dijkshoorn zeggen. Nergens is er antwoord gekomen behalve dan eventueel &deeltijds over de nieuwe medicijnen uitgevonden tegen jetlag die ik wellicht kan innemen als ik te lang in vol badend witlicht heb gewerkt tot s’avonds laat; dus behandel ik obligate zaken in deze het liefst zelf en ben begonnen de lichtknop (van de gele gloei ) als een nieuwe vriend te beschouwen en de blauwe vervroegd uit dus. Wat er in zes maanden allemaal niet kan veranderen.

FullSizeRender 4

Grappig is in deze dat ik door associatie (simpel simpeler simpelst) onvermijdelijk  weer op het overgewaardeerde onderwerp ‘eten’ uitkom en zeker als ik de witte ‘Appel’ open en mij gebaad weet in zeker blauw licht. Maar dat is een Pavlov reaktie waar jullie part&deel aan hebben. De natuur regelt de honger-kwestie -mits er iets te makken valt dan- , vanzelf en tevens de slaap. Bio ritme en de seizoenen. Daarmee kom ik in het najaar achter mn apple vandaan en bij de propvolle moestuin en de overvolle appelbomen op de Piccardthof  van afgelopen weken weer uit op het vraagstuk van de houdbaarheid en zie: een wetenschappelijk artikel dat voor m’n inmiddels lopende neus zegt mij dat ook groenten last kunnen hebben van een jetlag. Dat is naar, dat hadden we niet gedacht, ik geef het toe, best lullig. Maar de info kwam geheel gratis van het ‘net’.

Ergens in juni kwam blijkbaar het grote nieuws dat Amerikaanse wetenschappers hebben aangetoond dat groente en fruit een dag- en nacht ritme hebben. Jawel, de blauw starende pc niet naast de fruitschaal!! Ook na de oogst zijn ze nog fysiologisch actief. En dat lees ik nu pas!!! Zo maken sommige groenten na zonsondergang bepaalde stoffen aan om insecten te weren die rond die tijd actief worden. Dit noemen wij anti-oxidanten (kan ik effe goed gebruiken!) en zijn voor ons zeer behulpzaam. De clou is nu dat het nu in het najaarszonnetje vroeger donker wordt vroeger eten; en in de zomer laat eten het beste is om optimaal alles uit een kool te slepen wat er in zit. Vanavond snijden wij groenten dus om zeven uur. Een kool ‘denkt’ dan nl dat ie zo dadelijk wordt aangevallen, en dat is dus ook zo, hij maakt onmiddelijk zijn mosterdgassen. Ook op de fruitschaal blijft het doorwerken. En niet te vergeten in de koelkast. (lichtje aan, lichtje uit dat is dus erg verwarrend) Maar net als bij mensen ‘gaat het’ op een gegeven ogenblik wel weer. Dan past iedere snijboon zich weer aan aan het nieuwe ritme. Voor mij is blauw licht van de pc inmiddels een antidepressivum geworden. En het gaat best wel weer met me. Zie?! Gewoon de verlepte sla even voor het scherm houden dus.

 

FullSizeRender 5.jpg

 

Maar: mocht je geneigd zijn om de koelkast vaak open en dicht te doen dan loop je kans dat je zojuist de een of andere geplukte ‘groenling’ uit zijn REM-slaap hebt gehaald. Het is zaak deze wel zo snel mogelijk uit zijn of haar lijden te verlossen. Wees dus ook alert als ergens in komende weken de klok een uur vooruit wordt gezet…

FullSizeRender 2.jpg

Dan zal ik nog mee-vermelden omdat de info zo informatief is als het maar zijn kan vandaag dat bananen en appels een stofje genaamd ‘ethyleengas’ afgeven bij het rijpen en daarmee naburig fruit kunnen aansteken tot navolging. Soms wil je dat dus niet. Hetzelfde gebeurt bij een beurs plekje wat volgens eigen interpretatie wil zeggen dat het fruit zo snel mogelijk gegeten wil worden. Misschien niet zozeer die appel die – mits gaaf- maandenlang bewaard kan in het donker maar het wordt natuurlijk een heel ander verhaal bij die ingevlogen banaan die natuurlijk al meteen een fikse voorsprong heeft op zijn jetlag. Het beste is dus om deze vakantiegangers zoals banaan en mango per onmiddelijk !! retour te sturen na dit kortstondig onderkoeld asiel. Behalve dan weer de groentjes die passen zich blijkbaar vlugger aan. Eenmaal in de koelkast te hebben gelegen zullen ze echter in het licht niet gauw verder gaan rijpen. R.I.P. Op de fruitschaal leggen dus; in de zon en bij de kachel. In het zicht ook, en in het geurveld zodat je zin krijgt zeg maar. (ook een gevolg van Ethyleengas) Het Gas -dat tegenwoordig trouwens etheen heet- wordt in de industrie gebruikt/ nagemaakt om vinyl en polymeren van te maken. Het komt in de natuur voor in combinatie met stikstof (en onder de noemer bananagas verkocht) om rijping van vruchten te versnellen. Ook blijkt er een bijwerking van kiemremming bij aardappelen en uien en het sneller verwelken van snijbloemen. Daarom houd je fruitschaal en bloemenvaas ver uit elkaar en leg je appelen naast de aardappelen en de uien in de kelder!! Mijn grootouders deden dat al. Proefondervindelijk was er meer kennis dan nu omdat we allemaal een koelkast bezitten. Dit geëvolueerde hormoon in de vruchten die btw climacterische vruchten worden genoemd (tomaten passievruchten, kaki en avocado horen daar bv ook toe) produceren dit om: dieren aan te trekken die de zaden ervan verspreiden door zich hier mee te voeden. Alles heeft zijn nut, dat is duidelijk. Het gas is werkzaam in de plant als hormoon en gaat werken als de tempertuur stijgt, steekt ander fruit aan maar zó dat niet alles tegelijk rijp wordt om daarmee te zorgen dat niet dezelfde dieren te veel tegelijk ervan eten. Dit waarborgt namelijk een grotere kans op verspreiding en daarmee behoud van de de soort. Mooi nou!!?

 

Ada Besselink

FullSizeRender.jpg

Toveren met groen uit het seizoen: winterpostelein

IMG_5155.jpg

in de moestuin geldt het motto: ‘let ’s gro’ (dit is ook een platform dat initiatieven helpt hun groene innovaties van de grond te krijgen). Wel, mijn tuin heeft de aanmoediging geenszins nodig. En mocht er even niet veel eetbaars te vinden zijn dan worden we gewoon alsnog innovatief. Zo zijn er in het najaar en zelfs in de winter verscheidene groente’s te vinden en zelfs in het wild (gefundenes fressen noem ik dat) bijvoorbeeld tussen de stoeptegels in de buurt waar ik woon, (maar je kunt winterpostelein in september ook zaaien of in de ekowinkel kopen). Ze noemen het hier Gewildgroei, ook weer zo’n gezellige uitwas van Let’s Gro. Het teamverband van zoeken en vinden mondt uit in zo’n fijn spektakel op je bord waar de aardappel van een zekere mede tuinierster samen met de winterpostelein uit  het park in een pestootje uitmondt in een orgie van smaak en kleur; hier gaan we dan. Zelfs de nootjes zijn er nog te vinden als je wilt. Het is dus een “ongeveer” recept want ik meet noch weet exact wat ik doe. Het proces volgt de tong op de voet! Belangrijk is de aardappel te poffen in de oven ongeveer drie kwartier in folie en te vullen met de pesto zonder deze laatste te verwarmen. De pesto die in oorsprong met de vijzel gemaakt werd liet de beste smaken vrij. Echter in moderne tijden gebruike men de staafmixer mits tijdig te stoppen met malen en niet alles tot een potje olvarit fijnmaakt. We zijn nu eenmaal gewoontedieren en stoppen met malen is weer zo’n ding! Op het allerlaatst nog wat grofgehakte/geslagen/gekneusde blaadjes toevoegen benadert de oorsprong vrij aardig. Winterpostelein is samen met de (voorjaars daslook) een van de lekkerste pesto’s die ik ken. Is de pesto te droog gebruik je meer olie, is ie te nat gebruik je meer kaas, verder kan het niet fout. So omgord je  met ’t keukenschortje tegen het sputteren en let’s (b)eat it!

recept:

150-200 gr winterpostelein, dit is een grote vuistvol (wassen en droogmaken)
75 gr pecannoten, of een mix met hazelnoot of pijnboompitjes mag ook (kort roosteren)
75-100 gr harde schapenkaas of oude kaas, parmezaan, peccorino, harde geitenkaas oid naar wens/voorkeur
(de veganist gebruikt gistvlokken in plaats van kaas)
2-3 tenen knoflook
om en nabij 1 dl goede olijfolie, maar een notenolie is nog lekkerder
enkele groene of zwarte olijven zonder pit tot een handvol max
en wie er van houdt voegt een ansjovisje toe,
of een snuf zeezout en grof gemalen peper in plaats van het ansjovisje
sap en rasp van een halve of hele citroen (proeven!)
evt een deel vd winterpostelein vervangen voor basilicum blaadjes voor de twijfelaars

Je begint met de olie, de halve citroen, knoflook, ansjovis, de noten en een deel van de kaas alles middelfijn te malen en voegt eerst de stelen van de winter postelein toe, later de helft van het groene blad en nog later en zeer kort de rest van de fijngehakte blaadjes en grove stukjes kaas.

Hartelijke groent  Ada Besselink

Deksels koken en afscheid vd schoonmaak

Juffrouw mier en de Hartelijke groenten.

Nu houdt ik erg van de natuur.
Vandaar dat iets me er toe dreef op 56 jarige leeftijd nog te veranderen van werkomgeving.
Groente, moestuin, koken, proeven, wieden, plukken, mensen mee laten eten, groente, groente uit de tuin, groente van de markt en groen denken: veel groens dus tussen de oren en de bijpassende waas voor ogen en veel groente in de pan van aldus ondergetekende.

Nu kun je de schoonmaak of zelfs het UMCG soms vergelijken met bestwel een hele hele grote boom. (raad maar: een groene dus!) De directeur van het Umcg zit op de bovenste tak naar ons werkende mieren te kijken die over de stam heen en weer rennen (en soms jeukt dat als de klere!), een ‘tak’ van sport die je uitermate moet kunnen beheersen trouwens met al dat afvangen van wind en dat. Helemaal onderaan zit de werkmier met zijn/haar microvezeldoekje achter alle anderen aan te mieren. Of, net een takje hoger, kijk daar zit er eentje met zijn desinfectie spayer de lucht te verfrissen. Zo moet het zijn. Een overzichtelijke hierarchie want dat geeft rust in de natuur van dingen, mieren en zaken, en tevens schone lucht en ook wc’s en een bijpassend 4 wekelijks loonstrookje. Een heel enkel keertje is een miertje alert genoeg om een stukje uit zo’n tak te zagen (of knagen!) en er een weekje op uit te hangen, luchten en te luieren (vakantie heet dat); van een stukje boom kun je nl ook papier maken, en daar vul je dan gewoon even je snipuren op in en meteen al je vakantie wensen in de groene natuur. Ook kan je van die tak een mooi laddertje maken en zo een treetje hoger komen in de rangorde der mieren tot bv de zeer belangwekkende taak van voorwerkmier. Overzicht heet dat, niks mis mee. En over de Brug waar ik sinds een tijd werk lopen AL!! die mieren, groot en klein, van studeermier tot mierenspecialist, voorwerkmieren, objectmieren, technische mieren en vloerschrobmieren van het ene naar de andere mierenwerkhol heen en weer. Via heel vaste routes over de stam of tak zoals iedereen dat met elkaar heeft afgesproken samen met een bakje koffie en veel suiker. Kijk maar eens goed hoe mooi mieren dat kunnen. En als je dan een tijdje als poetsmiertje op zo’n mierenbruggetje het mierenijver ten beurt valt met een vlakmopje dan kom je erachter dat dat nog een heel voornaam takkenwerkje is!

Nu stook ik in mijn vrije tijd graag een vuurtje (daar gaan de takken), daarbij moet natuurlijk gemijmerd worden over dat hele proces van af en aan, tja, af en aan, en groei en bloei, tja, waarvoor eigenlijk en van dat soort en dan denkt men er wel eens over een andere tak/ soort struik te moeten uitkiezen waarin ik kon doen wat ik maar wou. En dan laat ik mijn blik eens glijden over zo’n takkenstruik vol doorns , vruchtjes en zonnestaaltjes en prachtige lichtinval, en besefte ik mij dat de huidige werkmier structuur me weliswaar de zekerheid van een vast inkomen zou kunnen blijven bieden maar dat ik ondanks dat toch dat tamelijk smakelijk fruit dat ikzelf tussen de doorns zou kunnen wegpeuteren en wat ik nu steeds zo moet missen; dat van alles helemaal van voor en door mij alleen uiteraard en de mannetjesmier natuurlijk maar dat spreekt voor zich! Dus er is en wordt steeds heel wat gewikt, gewogen en af “ge-tak-seerd” zogezegd de afgelopen tijd (balans zoekt natuur en andersom) en de ijver van mieren is onuitsprekelijk ongenadig in alles. Het spreekwoordelijk mierenzuur breekt me er soms bij uit maar als ik uiteindelijk bedenk dat ook wanneer deze kleine mini mier een glimmend groen schortje omgord dan wordt ze wellicht dan wel niet de koningin van het grootste nest maar in elk geval voelt ze zich een heel aardig prinsesje op haar heel eigen houten dappertroontje met elektrisch fornuis en al. En dààr doet ze dan haar dekselse mierending in een pannetje met geurige vanille en rozemarijn en van dat soort heerlijke takjeswerken, heel hygienisch bereid volgens de voorschriften van de microvezel zelf overigens! Deze tak gaat dus aan de wandel zogezegd om de dekseltjes eens fluks tegen elkaar te laten rammelen (wild) zodat de struikjes gaan schudden en tot er stoom uit komt; en u begrijpt hopelijk: collega mieren zijn en blijven mijn lievelingsdieren die ik dan ga missen (zij die de Fabeltjeskrant nog kennen dan).

Hartelijke groenten wens ik u vanuit de overkant (het groen Plantsoen) waar het zonnetje al doorkomt en waar allerhande mieren die zelf niet willen/kunnen koken altijd welkom zijn voor een maal! Zolang de voorraad strekt , kijk gewoon goed naar de beweging van het groen, want groen doet leven. Lokdoosjes niet nodig (en de prijs prikt gèènszins).

Deksels nog an toe! tot dan!
Ada Besselink

preview.jpegpreview.jpeg

Humisme, het Bodemvoedselweb.

Online cursus Humisme (Marc Siepman) en Het bodemvoedsel web van Jeff Lowenfels en Wayne Lewis. Want alle kleine beesjes helpen.

cursus-humisme-248px.png

“We weten meer over de beweging van de hemellichamen dan over de bodem onder onze voeten.” -Leonardo da Vinci

Ik kan het eenvoudigweg niet laten jullie hier iets te vertellen over de allernieuwste kennis van de bodem waarop we leven en waarop wij zo gaarne tuinieren. Gelukkig zijn de meesten van ons zich al behoorlijk bewust van het ecosysteem van ons milieu. We kennen de vlinders bij naam, hun waardplanten en herkennen vogels aan hun zang. De eenvoudige lessen biologie ooit op school hebben ons al vertrouwd gemaakt met het begrip voedselketen. Echter het boek : “het bodemvoedselweb” met als ondertitel: ‘alle kleine beesjes helpen’, gaat nog een stap verder. Wel meer dan één zelfs.
In plaats van de blik slechts óver het Hek te laten dwalen worden we ons bewust van de miljarden organismen zoals protozoa, nematoden, archea, pantoffeldiertjes en vele fungi die zich er ver ónder bevinden en wel tot op tientallen meters diepte en dieper. Het samenwerking’s verband tussen alles onder onze voeten gaat zover dat het wetenschappelijke boek dat overigens nauwelijks vakjargon bevat leest als een spannende thriller. De grootste hit onder permacultuur tuinders op dit moment.

Wist je dat planten via hun wortels voedzame eiwitten en andere stoffen afscheiden! die vervolgens de benodigde microben aantrekken die dit op hun beurt weer consumeren? Op hun beurt zoeken deze bacteriën en schimmels op meters diepte het voedsel voor de plant op, houden het vast, transporteren het er naar toe waar dit het meest nodig is en zetten het nog eens om op het juiste moment in een voor de plant opneembare vorm en beschermen ze de plant ook nog eens tegen ziekte verwekkers. Ongeloof?? U weet toch wel dat peniciline een schimmel is?? Daarnaast wordt als een prachtig verhaal het oerbos geschetst; de ideale microwereld waar alles ongestoord met elkaar in balans is. Het betekend voor jou als tuinder een stuk minder werk. De bodem wordt luchtig gehouden voor je, schadelijke schimmels en ongedierte worden beter in bedwang gehouden en je hoeft nauwelijks te bemesten. Sindsdien wandel ik mn moestuin in met een andere insteek. Ik verzorg eerst het bodemleven ipv te wieden (de juiste diversiteit in mulch bij de juiste planten) en kijk beter naar wat er rondkruipt. Vaste planten hebben bijvoorbeeld meer een schimmeldominate bodem nodig (en daar mulch je bruin) en eenjarigen daarentegen een bacteriedominante- (en daar mulch je groen). Het proces van nitrificatie door bacteriën wordt geheel en te na bijzonder helder uitgelegd, en ook waarom het gebruik van kunstmest zo schadelijk en tevens duur en oneindig blijkt. Het bodemleven dat afsterft door de hoeveelheid zouten maakt n.l. dat de planten letterlijk verslaafd raakten aan het snel opneembare korreltje uit het zakje omdat ze het bodemleven en de hele interactie missen. Dat lijkt niet meteen zo erg maar de gevolgen zijn enorm. En deze planten zijn bovendien zeer kwetsbaar voor aantastingen, de bodem moet je dan zelf beluchten door spitten en frezen. En om de lange (schimmel)draad niet meteen kwijt te raken over de praktische uitwerking over bv ectomycchorrizale- en endomycchorrizale schimmels) in jou eigen stukje stukje tuin geeft de vertaler van het boek een gratis online cursus humisme! Je kunt het gebruiken als praktische aanvulling op het boek, opfriscursus, naslagwerk en als aanvulling op de live cursussen die hij sinds 2013 al 80 keer gaf. Tevens geeft hij zeer goede tips voor composteren en hoe je een wormenbak maakt. En verder de tuinstoel uitklappen dus!

Hoe heerlijk zou het zijn om Marc Siepman eens uit te nodigen om ons hier over de moestuinhekken heea te laten meedenken en kijken naar al het wel wee. Want er gaat niets boven Groningen, niets boven de Piccardthof ook behalve… wat er onder ligt dus. Gevoel voor hummus heet dat.

Hartelijke groenten Ada Besselink
hetbodemvoedselweb.jpgcursus-humisme-248px.png

Slijmjurken en melk-pro, terugblik.

Op voorgaande blogs vertelde ik wel  van de verplichte karnemelkse jus met spekjes als klein jeugddrama. Helaas lustte ik vanaf mijn 2de geen melkproducten meer en andere ‚slijm-jurken’ achter in mijn keel maar het moest toch want het was nu een maal ‚goed’ voor je.

Met zes begon ik vragen te stellen over vlees eten en bij negen jaar hadden we televisie. We keken met het hele gezin naar de reclamespotjes van Joris Drie Pinter. Ondanks alles klapte ik vreugdevol in mijn -toen nog mollige- handjes. Moeders bedoelde het natuurlijk goed en zo ook ik. Er heerste een broeierige kooksfeer in de keuken en het bordje moest steevast keurig leeg. Dus om te voorkomen dat ik de koude karnemelkse jus van de vorige avond bij het ontbijt geserveerd kreeg at ik hem.

De volgende dag leek het opgestijfde spul met die uitgebakken spekjes nl net iets te veel op kots. Mijn vader was politiek criticus en we begrepen al voor ons 12de dat zodra de overheid zat opgezadeld met een boterberg of zuiveloverschot Joris weer in beeld kwam met zijn drie glazen per dag. Zowel voor als na Pipo de Clown (die ook zo’n gezellige Mamalou met keukenschort en al ter beschikking bleek te hebben). En niet te vergeten de Kluk kluk die een alleseter! bleek. Kortom toen ik klein was, was er geen speld tussen de ‚indianenverhalen’ te krijgen en toen ik met 13 vegetarier werd klonk dat als een vloek aan tafel. Je kon er gewoonweg een deuk mee in een pakje boter slaan zoals een oud gezegde luid. Heel anders dan tegenwoordig.

Overigens was mijn vader noch al-onthouder noch totaal-communist maar het scheelde soms niet veel, in elk geval had hij gemmetepolitiek-krachtig een stevige vinger in de pap. Wij meisjes moesten dan ook gewoon allemaal naar school waar we de schoolmelk (nogmaals) dronken die op de kachel werd warm gemaakt in een pakje met zo’n rietje. Voor onze persoonlijke voedsel-voorkeuren was gewoonweg geen tijd in de periode na de oorlog met alles nog in opbouw middels de calcium in de melk die sychroon liep met het gewapend beton dat overal verrees.

Ik vermoedde pas veel later hoe de eet-inhaalslag een issue moet zijn geweest in die opbouw, vervolgens in die botten en ook in de verwerking in de geest van hen die de oorlog hadden meegemaakt.

Niet gek toch dat ik met mijn 16de op kamers in Z. en voor het eerst het Walhallah van een natuurvoedingswinkel betrad. „Iets „ dreef mij intuitief de Pastinakel binnen waarna ik mij vv naar Hedon spoedde. Vrij! Ik stond voor de Kunstacademie te bezoeken maar dat gaf geen pas. De praktische inslag van mijn pa had een cariërre voor de dochter op het oog die in de Maatschappij van NUT! zou zijn dus werd de beroepen test  kort en bondig uitgelegd en de keuze gemaakt (voor mij). Daar op zo’n HBO-V zou het dromerig kind uiteindelijk wel opgroeien tot zo’n rond-borstige engel die elke dag tenminste correct uit de schijf van vijf zou gaan eten en voeden. En op!gevoed werd ik.  De gloednieuwe opleiding was vooruitstrevender en wetenschappelijker dan pa vermoeden kon en ik leerde er bv dat zuivel iets is wat je na je 2de eigenlijk niet meer zo goed verteerd… 😀

Na de persoonlijke toepasbare kennis tot me genomen te hebben en de belofte – aan-vader-  -opleiding- eerst- af! ingelost stapte ik doodleuk vlak voor het eindexamen over naar de AKI. Dit om ruimer/creatief  te leren denken en bovendien mooi verven. Ik werd even politiek kritisch als pa en ging tot zijn „ontzetting” (begreep ik niet) in een kraakpand wonen en zo’n beetje om de 2 maanden verhuizen en ook vergat ik vaak te eten tot moeders verdriet. Ik deed mijn kinderen later naar de Vrije school zodat „ze werden wie ze waren”. Mijn zoon programmeert er vrolijk op los en verdient daar goed zijn kost mee (ook al waren computers op de Vrije School als vloeken in de schoolbanken: begrijp ik nu niet meer). Mijn dochter studeert filosofie in het honours college. Ik hoop niet dat ik nu loop op te scheppen maar zeg wel dat ik zo’n ouder ben die door schade en schande van haar kinderen leert. Dat laatste is hopelijk wat dromers, doeners en denkers in elk geval idealiter met elkaar gemeen hebben. Dat we alles mogen vinden&eten naar onze eigen aard&wijsheid. En dit komt met de jaren “breder uitzitten”, zelfs bij eigen mijn pa. Mijn kinderen zijn ware alles eters geworden, zij het dat ze last hebben van ‚zuivel in de darmen’. En ik, ik houd ten alle tijden wijselijk mijn voedsel-voorkeuren voor mezelf. Drama’s aan tafel zijn trouwens zo groot als je ze zelf maakt. Trek er gewoon lering uit. Ik hoop dat ik dinsdag&vrijdag weer  naar hartelust loop op te scheppen voor mijn buren. 

Ada 2013/bijgewerkt 2016dscf1333

Herkauwen

Over het eten van vlees, man-vrouw en hoe het verhaal zich verhoudt tot de lezer; zijn/haar innerlijk en hoe we alle informatie kunnen en ook moeten aanwenden voor onszelf; aangedikt met verrukkelijke citaten van Woody Allan.

Over het wel of niet eten van vlees en waarom we dat doen is al veel te veel geschreven en gezegd. Net zoals over alle het voedsel trouwens . Ik heb het idee dat we elke uitroep op het nieuws maar klakkeloos volgen en ons vastklampen. Aan de ene kant willen we duidelijkheid (wat is goed/slecht etc)… maar wie kan jou die absolutie geven…wetenschap of devolgendevoedselgoeroe….? en aan de andere kant is het hele onderwerp tegelijkertijd afgeladen met je gevoel erover.

Misschien is het tijd om terug te keren naar wat je er eigenlijk zelf van vindt in plaats van adviezen van anderen te volgen. De berichten volgen elkaar op en spreken elkaar tegen en dan blijkt ook nog dat onderzoeken gedaan worden uit belang van de fabrikant of de een of andere lobby. Dat komt omdat deze onderzoeken niet gescheiden/onafhankelijk worden gedaan. Ondertussen weet niemand nog wat gezond is en wat niet, verdienen de goeroes hun broodbeleg aan jouw en mijn twijfel. Daar gaan we ons in dit artikel dus ook even NIET mee bezig houden, over wat waar is en wie er nou gelijk heeft. Beter is het om open te filosoferen en je geest zo nu en dan even de ruimte te geven voor eigen inzichtelijke en voelbare interpretatie.

Over hoe literatuur werkt of het nu medisch-wetenschappelijk is of niet zal ik u het volgende te denken geven.
“Wat is er nu autobiografisch te noemen is (of wetenschappelijk uit eigen belang) geschreven kunnen we beter loslaten. Wat literatuur aangaat wil de oppervlakkige lezer vaak lezen wat er feitelijk gebeurd is, dat is voor een goed boek in elk geval funest. Het is niet belangrijk wat de dichter/prozaist u wil komen zeggen want de vraag of het geschrevene iets over de schrijver zegt is als heilige koeien naar de slachtbank brengen. Het verhaal achter het verhaal zoeken is zoeken naar roddel of in het beste geval een teken van een luie geest. Door het vel van de hoofdpersoon te stropen geeft het hem een gevoel van doorgronding. Maar hij/zij komt meestens terecht bij banale en afgezaagde cliches.”

Men kent uit zijn jeugd misschien nog de kermissen waar je zo’n grote kartonnen pop met een afbeelding van een bekende persoon of bodybuilder geverfd en daar boven ipv een hoofd een gat. Erachter een trappetje zodat je je hoofd er door steken kon. Je moest achter de held (of sexbom) langs lopen om je hoofd erdoor te steken om vervolgens op de foto te komen. Dat beeld van jou op de foto….. daar wilde je even op lijken.

Nodigt een goed literair werk je niet uit om je hoofd door het gat te steken van je eigen superheld? En ipv zoals de luie lezer doet die het hoofd van de schrijver hier liever projecteert mag jezelf nu proberen je eigen hoofd hier aan te bieden en te kijken wat er met je gebeurt. Wat zoveel wil zeggen dat de integere lezer de afstand tussen het geschrevene en zichzelf oftewel de personage en het eigen ik wil spiegelen. En daaronder valt ook het banale, duistere, egocentrische wezen dat zich zelf normaal nooit onder ogen durft te komen. Wel hij vraagt niet langer wat de feiten zijn zijn maar vraagt zichzelf iets. Over zich zelf. Men geeft zich bloot met zijn heilige koe en al.

Zoals Woody Allen eens samenvatte: “ Er was nog nooit een blinde in het nudistenkamp….” Men kan dit twee-erlei opvatten en ik gebruik hem voor mijn eigen doeleinden nl jullie iets te laten zien. Speel gewoon eens met de gedachten…en kijk wat je ziet.

Wel, als men vervolgens wetenschappelijk getinte verhalen leest om een voorbeeld te noemen kan het zo:

“Waarom mannen hun bord zo snel leeg hebben” Foodlog dec 2016(ontsteekt er dan een heel groot licht?) “Zij schijnen grotere happen te nemen en krachtiger te kauwen opdat ze sneller kunnen doorslikken.
Vrouwen lijken even snel te kauwen maar kauwen langer op ieder klein hapje. Ook bleek nog dat obese mannen sneller doorslikten maar obese vrouwen juist langer hadden gekauwd. Mannen scheppen ook meer op hun bord als er een vrouw aan tafel zit en het bleek dat mannen overeten om indruk te maken.”

Ook zijn er los hiervan onderzoeken gedaan naar specifiek vlees eten. Het lijkt er een beetje op dat het “mannelijke” imago van vlees eten op zijn retour is gekomen. De industriele productie van voedsel heeft hem als jager uit zijn traditionele rol gestoten (IVM Amsterdam). ( nou en dat klinkt knap zielig he :)) ) Trouwens, heeft de nog wel traditionele man een aparte plek in het “outdoor koken” gekregen en zijn er “twee typen” mannen aan het ontstaan. Het lijkt zelfs zo dat bij het ene type kracht en omvang nog steeds een zekere status geeft en bij het andere type kenmerken als snelheid en lichaamsbeheersing belangrijke kenmerken zijn. Steeds meer mannen zijn : jawel : veganist.

Hoe dan ook, de mens evolueert nog steeds lijkt mij als ik dit allemaal zo lees. Hoe dan ook betracht ik niet te vloeken in een of andere kerk noch vlees-vegaoorlogen te ontketenen. Hoewel, misschien ben ik atheist voor de buitenwereld , wellicht voor God vorm ik de Loyale Oppositie (weer eentje van Woody Allan die ik in dit verband gebruik). Zalig zijn de hebberigen!

Bij het lezen van literatuur vind ik het mooie dat het leidt tot zelfkennis (indien men dat zelf ook wil en kan). Bij het tot zich nemen van pure kennis uit de wetenschap is dat ook mogelijk. Het confronteert immers evengoed. Zoals men zijn “geketende dieren ” in zijn kelders heeft vastgezet omdat we nu eenmaal graag beschaafd willen wezen (of niet) kan het het eigen leed soms een beetje verzachten of transformeren via de humor van het hoofd door de opening van zijn held te steken, of zijn antiheld….. Als uw held veganist is zal hij de vorm aan nemen van een onschuldig angstig kijkend konijn. Maar zijn geketende dieren bevinden zich misschien slechts in de bio-industrie naar zijn eigen zeggen.

Als uw held een breedgeschouderde worstelaar is in een heel klein ‘zwemtuigje’ zend ik u nog een kerstgedachte van Woody Allan: “De leeuw en het lam zullen samenliggen. Maar het lam zal bijzonder weinig slaap krijgen.”

Welnu zullen sensitieve en gewetensvolle mensen zowieso minder slaap krijgen door wat er in de grote wereld zich dagelijks allemaal aandient in vergelijking tot de dikhuidigen en de spierbundels. Ook dat is een mooi punt van introspectie. Want iedereen moet wel slapen uiteindelijk.

En men begrijpt toch wel dat ik hier enorm generaliseer en polariseer?! Nee?

Misschien staat het eten van vlees wel inmiddels als beeld voor het verwezenlijken van eigen diepere oerverlangens met een (ooit)evolutionaire bijbedoeling (of wordt het in de wetenschapsmedia zo neergezet. Wellicht zette het krachtige kauwen van een brede mannenkaak tegenover ons aan tafel ons ooit aan tot een “onmiddelijke kinderwens” van de tegenover zittende partner of iets dergelijks en zorgde dit gegeven doelbewust voor een sterk nageslacht en sterke leiders. Overleven maar mensen!

Echter mi zijn we inmiddels aangeland in het tijdperk van het intellect en zullen het schaap en het lam nog een tijdje onrustig naast elkaar moeten liggen in het stro van de wederzijdse verbeelding. Evolutie van technieken kan dan wel snel mogen gaan, evolutie van mens en plant en dier nemen dikwijls honderdduizenden jaren in beslag.

En inmiddels laten ook vrouwen aan tafel zich steeds minder snel leiden door het ‘gevoel’ van wie het grootste stuk vlees krijgt opgeschept. Wellicht was dat wat ooit bepaalt door genen en hormonen  hier ook in nieuwe ontwikkelingen past  want ook zij/ik eten tegenwoordig meer vlees en we roken en drinken dat het een lieve lust is.

Klinkt dit als emancipatie? Denk daar maar eens over na. Ook onze genen veranderen mogelijk in de tijd door bewustere /andere keuzes te maken.

Met mijn verbeelding is in elk geval niets mis. Hoe zit dat bij jou? 😉

Het blijkt nl om een voorbeeld te noemen dat onze hemoglobine gehalten altijd een stuk lager hebben gelegen (bij vrouwen dus). Mogelijk is dit ooit evolutionair genetisch bepaald en vijzelen wij ook ons HB inmiddels op om soortgelijke krachten te vergaren of andere- of zou het zo wezen dat dat juist niet gebeurt (of niet meteen) en dat we met een ijzer overschot in het lichaam komen te zitten en de lever (dubbele) problemen krijgt. Ik zou graag weten hoe dat werkt op den lange duur. Ik verordoneer om onderzoek!

In elk geval blijken de gevolgen van in relatief korte tijd evenveel alcohol en tabak bij vrouwen en mannen niet te best uit te pakken voor ons dames. We hebben inmiddels evenveel hart en vaatproblemen. Het lastige van wetenschap is dat ook inmiddels is gebleken dat medicatie en vele  onderzoeken de laatste eeuw uitsluitend op mannen is gedaan omdat zij een gelijkmatiger (test)beeld zouden geven. (De vrouw is dus in geen enkel onderzoek betrokken geweest slechts om de reden dat wij menstrueren) en mochten we lange tijd zo ook nog eens de vruchten plukken van de vele vele bijwerkingen van te hoog toegediende doseringen in medicatie met alle gevolgen daar weer van. Dus wat weten we tot nu toe: “Weinig”, zoals ik in de inleiding als aankaartte. Er is te veel achtergrondruis. Zo vormt men toch geen helder koor niet waar?! En we grauwen en we blaten naar elkaar…

Wellicht heeft het ooit in de oertijd nut gehad de jager het grootste stuk vlees toe te werpen, het recht van de sterkste gold immers (maar dat sterke was puur fysiek). Het zou me niet verbazen dat dat de vrouw met haar lagere HB haar “afhankelijker maakte of liefdevoller of ontvankelijker” het mag van alles heten alleen wat het ook was in deze tijden geldt het niet meer. Het tijdperk van het intellect kan goed betekenen dat er uiteindelijk de “intellectueel”sterksten aan het roer komen te staan in bv de wereldpolitiek, en dat zijn in veel opzichten toch vrouwen. In elk geval scoren ze hoger op school, dus daar ligt het niet aan. En nog steeds is het Universiteitswezen (en de rest trouwens ook ) een mannenwereld. En wellicht helpt voor het intellect een heel ander metaal in het bloed dan ijzer. Maar daar ga ik niet over.

Enfin, hoe het een hier tot het ander leidt in mijn hoofd ga ik u dus ook niet zeggen. Als het goed is vormen het stellen van vragen weer nieuwe-. Ieder heeft trouwens zijn Stokpaarden en bovendien is ook dit geschrevene uitsluitend bedoeld ter eigen ontwikkeling en inzicht, en bovendien met een minimum aan kennis geschreven. Dus als u zo vriendelijk zou willen zijn uw hoofd zo nu en dan door het gat van een wolf en tevens dat van een schaap te steken (en daar zitten ook wetenschappers tussen). En noteert wat u vervolgens doet om beter te kunnen slapen……er liggen altijd massa’s onbevredigende antwoorden zeer voor de hand. Ik meen dan ook dat het het beste is als wij beiden die helemaal voor onszelve houden,

mvg
Ada Besselink 20 dec 2016

“Ik denk veel aan de toekomst omdat ik een groot deel van de tijd daar door moet brengen” Woody Allan

_dsf5679

Oprotten! ; over zuurkool en meer.

Òp-rotten!!
Lang voordat de diepvriezer en de conserveermiddelen industrie werd geschapen werd voedsel bewaarbaar gemaakt dmv fermenteren. Fermenteren is een soort van rottingsproces onder invloed van microben. Wel “bah” zul je nu denken, echter ik kan je één ding vertellen, we eten de hele dag door allerlei “gefermenteerds”. Denk maar eens aan: brood, boter, koffie, zwarte thee, yoghurt, karnemelk, kaas, wijntje, biertje, azijn, gravadlax, tofu, sojasaus, mosterd, brie, vanille, gedroogde paddestoelen, worst etc …. ze zijn alle ahw “voorverteerd”. Mocht je toevallig zuurkool op je menu hebben staan dan moet ik je uit de droom helpen. De supermarkt-zuurkool is witte kool gekookt in azijn en een boel zout…. vandaar dat de oude echte zuurkoolsmaak totaal verloren is gegaan. Laten we deze gauw in de hoek der voorgoed vergeten groenten plaatsen. Een leuk weetje vond ik nog: dat sommige soorten koffiebonen worden voor verteerd door ze aan de civetkat te voeren en daarna uit de poepjes gevist. Heel speciaal dit kostbare fermentatie-aroma!
De vrolijke fermenteer-hipe is ons komen aanwaaien vanuit Japan. De (melkzuur) bacteriën blijken goed voor je darmflora, houdbaarheid met behoud van vitaminen en het past in de cultuur van het weer “zelf doen”! Inmaken, jam, wildplukken, kefir, worst in een darm stoppen, brood bakken enz; en de keuken is omgetoverd tot een eetcult-LAB waar lekker wordt geëxperimenteerd. Ik vind het zelf een Òp!-waardering van al het hedendaags voedsel. Vandaar het òp!-rotten, en dat meen ik bijzonder positief: het omhòòg waarderen van het gefermenteerd voedsel ietwat vrij vertaald.

In het geval van zuurkool deed men dit vroeger simpel door zout bij witte kool te doen. Per (geschaafde) kool ongeveer twee eetlepels. Daarna ga je de kool 10 minuten mishandelen en drie weken onder water in een schone pot met deksel zetten. Door het toevoegen van zout schakel je ongewenste mee-eters uit. Dat is handig want in de kool zitten de broodnodige microben al; ze moeten alleen de kans krijgen zich eerst te vermeerderen. De ijverige diertjes doen hun werk terwijl jij relaxed mest uitrijdt op de tuin voor je volgende oogst. Wel regelmatig de borrelende prut even luchten om de koolzuurgassen vrij te laten, of een waterslot-pot kopen. Men doet er een paar gele bietjes bij voor de custard-gele kleur of een rode- voor roze zuurkool. Maar er kan van alles bij in, denk aan Japanse pruimen om een paar heuse ‘zuurpruimen’ te verkrijgen, als je die nog niet in de familie had maar ook kan je het van rode-& bloemkool, fruit, wortel, pompoen& snijbiet maken en heel opwindend: van boerenkool! met bv karwij. Na drie weken kun je eten maar nog lekkerder wordt het na een paar maanden. Nu nog de worst erbij googlen en klaar is Kees! En of je worst lust!

Meer info zoeken op: “Verrot lekker” en “The art of fermentation”
Hartelijke Groenten van Ada Besselink moestuinwijf met kookpotimg_1709

Voor mijn buren. Lopend Vuurtje bestaat een +/- een half jaar!

Kerstwens voor  Lopende buurtjes in de vorm van een Sproke.

(over fietslampjes als dwaallichtjes, “Adams Apples” ; Malus delicious red ‘Nanda’, en ‘geziene’ voorwerpen in straat en ommeweg)

Het verhaal gaat:  „Het vrouwtje met de eieren”.

34

Er was eens een vrouwtje, waarschijnlijk al een beetje op leeftijd, dat ontzettend veel trek heeft in een appeltaartje. Met suiker, boter en kaneel natuurlijk anders is het niet AF. Soms zijn de details een sproke van groot belang. Je ziet n.l. dat dit vrouwtje in deze tijd nog niet in aanmerking kwam voor de voedselbank*. Anders had ze vast een beetje aanspraak kunnen maken via de boycot op Rusland en ons overheerlijk fruit rechtstreeks uit de Betuwe zo HOP in haar mandje. Zij is echter wel in het bezit van een kip (dat dan weer wel) en wil haar eieren ruilen voor meel en suiker etc en komt een aantal situaties tegen. „Zij gaat on-ver-moed op weg„ s’mooi hè?!

De boer die naast haar woont heeft niets van haar wensen maar wil wel haar eieren hebben en er wordt geruild voor een vette gans. Een goede ruil dat wel maar je moet je bedenken dat een vrouw in een bepaalde fase soms enorm loopt te watertanden bij de gedachte aan appeltaart  met kaneel dus ze gaat weer op weg. Bij de volgende boerderij ruilt zij de gans om voor een zak hout en daarop het hout voor dons en uiteindelijk na een hele dag wandelen op versleten schoenzolen heeft zij alles in huis voor een appeltaart in een hout gestookt oventje (vanwege de romantiek); de buuven die ingeschreven staan bij thuisafgehaald.nl* hebben er lucht van gekregen en iemand is zo slim om de ontbrekende kaneel nog mee te brengen en thee. Het wordt dus een gezamenlijk smul feest!

Op het eerste gezicht doet dit vrouwtje soms een ogenschijnlijk domme ruil en soms heeft ze geluk, en soms zakt de wanhoop haar in de schoenen. In elk geval niet getroffen door vogelgriep* dit maal of anderssoortige wan-hoop, en bovendien ze had anders  de weg niet op gemoogd met haar gevederde vrienden. *aldus de schrijver.

Het is alweer een jaar of wat geleden dat ik mijn kindertjes sprookjes voorlas wat ik een heerlijke bezigheid vond. Enkelen ervan werden keer op keer herhaald dus vandaar misschien dat ik mezelf ietwat ‚ge-brain-washed’ heb. In elk geval kan ik het mij niet 100% herinneren dus deze Sproke die ik hier voor me heb zal waarschijnlijk aangepast zijn aan die van mijn eigen beleving over de strekking van dit verhaal. Zoals het een (ge)-sproke-(n) betaamd overigens.

Uiteindelijk heeft ze alles wat ze nodig heeft inclusief het broodnodige gezelschap aan tafel. Het zuiver ronde appeltaartje werd uit- eindelijk van slechts 1 appel gebakken en smaakte werkelijk verrukkelijk. Net als in de hilarische film met Mads Mikkelson „Adams Apple” die zeer is aan te bevelen rond Kerst (maar niet voor kinderen).

Kijk, we zijn natuurlijk oud en wijs en dergelijke sprookjes zijn dus al lang afgezworen. Echter niet bij mij. Ik draag die beelden lang in mij voort. Niks tegen te doen. Dit schrijvende vrouwtje in kwestie droomt&digitaliseert nog lang over buurt-kippen en zoveel meer maar ik zal jullie even door onze straten leiden in beeld &taal opdat je kan zien dat we hierheen al op weg zijn met zijn allen. Op de hoek Koninginnelaan staat bij voorbeeld al weken een fietspomp zonder knijpertje, noch slang. Leuk en interessant straatmeubilair waarvan ik me steeds afvraag wat zijn biografie was en waar heen op weg. Er zat heel even een vogeltje op het stokje van de handpomp; hij doet dus dienst! Op de hoek van de Selwerder- /dwarsstraat loop ik elke dag langs een langzaam verwekend kastje met strijkplank (in orde) ernaast en later werd er nog een heerlijk soort van fauteuil bij geplaatst rechtop tegen de muur zodat wij de onderkant bezagen en zo dat het al bijna een huiskamertje werd. Ooit moet deze behaaglijk gezeten hebben. Dan echter door andere ‚buurtjes’ ingenomen. En plots grif weer verdwenen. Waartoe  denk ik dan en wat als er een afgestudeerde degign hup hier de boel eens even werkelijk kwam schikken.

Elk jaar krijg ik ook een kerstkaart op de mat, zóóó vroeg , de dag na Sint en nog wel van iemand die ik helemaal niet ken (en ook niet aan mij geadresseerd maar wel op het juiste adres!).
Wat een trouw! en wel degelijk geaccepteerd, omarmd en opgeprikt zodat ik mij eraan herinner zelf ook tijdig te beginnen met versturen. Bij Mamamini vond ik een meteen grote doos met 2dehandsjes inclusief enveloppen! Dus ook kerstkaarten kunnen gerecycled worden blijkbaar. De prijs is immers niet van belang maar de boodschap wel…Een enkeling moest echter even weer ietwat kreukvrij gemaakt worden waarna mijn oog heel even onwillekeurig langs de strijkplank op de hoek streek…….
Van daaruit brengt het verhaal mij bij kerstbomen; natuurlijk want ik ben altijd  laat en een andere buuv heeft alle geleaste bomen inmiddels bij Frans (bomen lease) voor ons gehaald en we zagen op een gegeven moment rond theetijd de wandelende takken bloot zoo aan ons geestes oog voorbij trekken tussen raam&kozijn. De gedachte aan groene takken is oorspronkelijk heidens: nl als symbool van onsterfelijkheid. Wel hier heb ik mijn eigen draai aan gegeven. Een van de 2 kerstboompjes in mijn moes heeft het niet gehaald helaas. (zoals elk jaar) Maar ik bemerkte aan mezelf dat 50% kans eigenlijk best heel veel is zonder over halfvolle glazen uit te wijden want deze accepteer ik uitsluitend helemaal vol. Ik ga er dus 100% voor,voor deze 50% kans en in dit geval betekend het is weer verspilling minder. En bovendien betreft het een levend wezen waarbij het gemoed omhoog/mee speelt* zeker als men toch bedenkt dat zo’n boom na gebruik werkelijk afgetuigd moet worden en dergelijk huishoudelijk geweld zeer doet aan mijn hart. Ook bij Frans Kerver’s boom leasen is er 10-20% kans (als ik het goed berekend heb) dat je een overlijdensbericht krijgt in de loop van het seizoen waar dan weer een begrafenis voor moet worden georganiseerd op den Heiligen Hoop.

Dank je wel Carla voor je heldere metafoor. Wij geloven dus in het hiernanogmaals wat zoveel betekent als recyclen en/of upcyclen van aards materiaal.Over den geestelijken kant doe ik vooralsnog geen uitspraken.

Na Oud en Nieuw zie je mij dus weer de straat afspeuren en 2 van de door jullie bij het vuil gezette boompjes met kluit scoren om er elk jaar toch weer 2 terug te kunnen planten in de moes en hopelijk eentje te oogsten de volgende Kerst. Want er zijn altijd genoeg mensen die zo’n boom gewoon toch wegsmijten. Meestal kan ik kiezen tussen groene, bruine en blauw spar. DEze laatste zal het meest beurs en klappen hebben opgelopen. De kerstlichtjes zijn bij ons ècht en zijn niet her te gebruiken dus we steken onszelf dagelijks een nieuw licht erbij op. Want waar slààt het anders op.

Heel ander licht werp ik op die welke kwajongens en dito meisjes in een olijke bui vanaf hun fiets deze -brandend in het water deponeren van ons Plantsoen in rood en wit. Al knipperend kun je daar tot s’avonds heel laat nog genieten van dat geheimzinnige onderwater-licht spel die mij zo aan mijn jeugd en de Efteling doet denken terwijl mijn hondje een plas doet. Maar ja daar in de Efteling zijn de watervogels de elfjes en de lelies te zeer van zuiver plastic! (Ook al ontdekte ik dat véél en véél later pas.)

En op de late terugweg van zo’n dromerige wereld vol van mist en ogenslaap springt ons tot mijn schrik&beven plots een krijsende/krabbende kat uit de tegen de muur geparkeerde fauteuil ; wel, de witte had zich inderdaad natuurlijk incorrect te nieuwsgierig getoond daar zij het bordje „BEZET” over het hoofd zag. Volkomen Terecht Dus. Maar bij nader inzien zou ik denkbeeldig toch nog liever dit beplaste meubel in mijn huis gehad hebben dan dan dat de „Loedertjes” van de buurt zich via mijn slaapkamerraam naar binnen wurmen en ‚het’ wederom op mijn bed doen. Zoals afgelopen zomer. Godzijdank hebben we sinds kort klapramen boven zodat alle problemen van dien spontaan oplosten en bovendien de oude ramen plus de kozijnen nu in mijn tuin de winterpostelein voorzien van licht en warmte.

Wat mij er weer toe brengt te vermelden dat ik in de Bessen-Moerstraat onder een boomspiegel wilde winterpostelein zag groeien. Gratis en voor niks. Maar ja, daar zal nou wel toevallig net een voorbij komende wandelaar met hond ‚in de mood’ zijn geweest om wild te te gaan plassen. Ook dat hoort (helaas) wel een beete bij de recycling van Allerlei Stadse zaken.
Op de terugweg vond ik daarbij trouwens nog een fietstas met een scheurtje op straat die ik in de container 20 m verderop deponeerde. Een Goede Daad meende ik. Maar Al Doende vond ik in deze zelfde container een rol gloednieuw subliem schapengaas voor  een roerig soort van Klimpartij van Toekomstige Peul&Erwt als Vorstelijke Beloning. Je ziet zo dat Zelfvoorzienigheid ras op een zekere hoeveelheid Peuleschillen gaat gelijken.

Ook vond ik verderop in straat en ommeweg nog wat houtjes om de kachel mee aan te maken en kwamen er andere buurtjes nog meer hout brengen die in de kachel tot as verworden is en tevens warmte bleef geven. (hoestbuien die de tijd van het jaar toebehoren nopen mij wellicht om de eerder genoemde fietspomp ter hand te nemen om de kachel correct mee aan te blazen en de vogel zijn zitstok te ontnemen in het licht van de Eigen Tijdelijke Ademnood )
Deze as echter komt na einige afkoeling bovenop de rabarberplanten die ik spontaan van Tini kreeg en ook bij de Appelboom Malus Delicious „red NANDA”, welke zij in de toekomst zelf gaat verzorgen maar nog klein van stuk is.. Mogelijk is dat handig bij het oogsten. Het betekent echter wel bescherming tegen kou en de slakjes in het vroege voorjaar zodra de eigenwijzen hun neuzen te vroeg uit de aarde koomen steken en tevens voedsel dringend wensen terwijl ik nog in winterslaap ben samen met duizenden myceliumdraadjes die mijn droomen bezetten.

Alles komt bij elkaar dus in vogelvlucht het laatste half jaar en dit  lijkt dus in mijn beleving als op iets van „ een rond taartje „ -bij wijze van spreeken-. En het zal jullie niet verbazen dat ik mij het vrouwtje met de eieren ervaar uit het verhaal. Bevoorrecht!
Zo voorziet toch ieder veel in alles en leven we samen in Straat&Ommeweg in Stad&Buurt. Met ieder ons eigen beeld voor ogen van wat het zuiver ronde appeltaartje nu eigenlijk voor jou zelf zou kunnen betekenen. Vast niet dat het dak bij de buren groener is….

En Vrede op Aard gewenst. Fijne feestdagen en zón van Lopende Vuren tot -Buren.
P.S. En wees u alstublieft voorzichtig met korte lontjes&explosieven ten tijde van gloeiwijnen en oliebommen.

Ada

_DSF1159

Kliekjes eten, ach toe!!

417425_342902072416435_1668844927_n
In een artikel van de nrc april-13 “kliekjes met gereanimeerde prei.” wordt een beetje een laatdunkende naamgeving toegedaan op ons hoogst culinaire goed: nl dat van de overleving. (een evolutionair feit) Het artikel behoort inmiddels zelf tot ‚overdedatum-jouralistiek’ maar dmv aanhalen&oppimpen deels hergebruikt.

Hierin wordt overigens heel smakelijk beschreven hoe enkelen onder “culifreaks” op Twitter het ouderwetse idee van kliekjes dag deed herleven en dat die dan gehouden wordt op vrijdag omdat de meesten onder ons op zaterdag weer gaan shoppen, en dan wordt de koelkast eens mooi leeggegeten zeg maar. De schappen in de super worden bijgevuld en door ons meteen weer leeggemaakt. Eerst restjes opmaken is dan handig. Zo’n initiatief heeft dan weer een goed bekkende naam nodig vergelijkbaar met meatless monday, holey haringtime, regenachtige rijstdagen (je hoeft er niet uit), dadels op dinsdag natuurlijk, worchersauce day op woensdag of zemelen op zaterdag (over eten wat niet gekookt hoeft). Maar Vrijdag kliekjesdag ..dat klinkt nou eenmaal helemaal nergens naar.

Nu is het kliekjes verwerken iets uit de ‚oorlog’ denk je nu, echter niets is minder waar. Vele van onze culinaire overblijfselen uit alle mogelijke culturen zijn inmiddels verheven tot de hoogste keuken (op zijn nederlands gezegd). Men denke hierbij aan couscous, pizza, stampotten, paella, curry’s, chutney , soepen en nog veel en veel meer crea’s om bevoorradingen tot eetbaar te verheffen zo niet langschalig houdbaar te doen zijn. Zoiets als een mummie dus waar we dan gezellig een wekelijkse herhaling op proberen te posten. Het is de mens eigen zo schijnt. Totdat het gaat ruiken natuurlijk.

Aangezien ik op vrijdag kook voor mijn afhalende gasten kan ik zelf natuurlijk het best zelf op zaterdag of zondag kliekjesdag houden. Dat wil zeggen dat de houdbaarheidsdatum van de gekookte delen op vrijdag wel over het weekend “heen” getild moeten kunnen worden.
We houden immers niet van salmonellaatjes en ehekjes laat staan gereanimeerde groenten en snotachtig ‚ogenden’. Wel, de truuk is natuurlijk om er altijd iets heel erg vers, heets en knapperigs op het laatst aan toe te voegen. Zo volgt er dan naar mijn bescheiden mening op de devils thursday een fearless friday wat best wel weer een mooie naam is. Freaking Friday. Vrolijke vrijdag gevolgd door zilte zaterdag&zoete zondagen. Mochten de maandagen erop blauwgrijs verkleuren dan is het tijd om de koelkast op te schonen.

Maar stiekem vind ik kliek nog steeds wel een van de mooiste woorden uit de Nederlandse taal; knus en ouderwets en het “mag” weer helemaal in het kader van voedselrecycling want de kliek die men niet nuttigt verdwijnt anders in de kliko wat taaltechnisch gesproken best verwantschap met elkaar zou kunnen hebben.

Zo denken de meeuwen&de milieudienst er ook over zodra de visboeren van de markt wegrijden (en soms andere zwervers en jutters) ; de hond die al het “gefundeness fressen” in de bosjes in ’t plantsoen niet versmaad en er zelden ziek van wordt; en zo deed mijn oude opoe het ook. En die had ook niet eens een koelkast op stroom maar een kelder en een vliegenkastje in het koudste hoekje in het huis. Piepers uit de tuin jassen, en Truusje de kip die de afgelopen weken wat pips zag die nog maar een heel klein beetje geplukt hoefde, ingemaakte bloemkool van x-aantal jaren terug want wij die de oorlog hadden meegemaakt of zelfs 2! deden niet overdreven tuttig over de houdbaarheidsdatum. “It must have been something i ate” is zelfs de titel van een culinair boek van Steingarten. Maar dat geldt immers ook voor het geval de kok uitschoot met kaneel of andere aphrodisiacum, met alle gevolgen van dien! Soms gaat het weleens mis maar meestal gaat eigenlijk het gewoon goed, beter, zelfs best en lijken die data op verpakkingen wel puur een verzinsel. Wat ons allen verbaasd natuurlijk (?). En het ‚opmaken’ dwingt je tenminste om creatief te zijn met wat IS. Het zelfde geldt eigenlijk voor koken uit je moestuin. Je trekt je een aardpeer opzij en vind N.Z. spinazie o sterven na dood, de kast open, eitje dr bij, ruikt aan rijstkliek en tegelijk een lade met verbeeldingskracht, ff flink doorkoken en hoppeta : here we come! Het mocht wat heten mijn nieuwe bestseller:” De honderdjarige augurk die uit het raam klom en verdween” of „Plenty More have been Used Before”.

In mijn tuin zie ik de bijna schietende venkel, aangegeten pastinaak en sprietjes bietenblad in de hoek achter de schuur waar ik mijn bonenstokken placht op te bergen, heel veel aardpeer (binnenkort en afgelopen vrijdag was een voorproefje) en een Sinterklaas in het vooruitzicht met bijbehorende pretletter A (die meestal blijft liggen voor een Ander-dag). Wel als ik deze nu eens netjes bewaar en rond Kerst de chocolade omsmelt en/of verwerk tot bonbon of mousse….want wie wat bewaart die heeft wat zei mijn moeder zaliger. Dan heb je dus jaarrond mondvoorraden op die manier. Makkie.

Nu wil het toeval dat kliekjes eerst opmaken hip is. Zelfs Wouter Klootwijk doet het. WEn het is leuk! Zijn nieuwe boek gaat over wildplukken en daarmee is mijn sinterklaas wenslijstje eigenlijk onmiddelijk gevuld. Wedden dat ik die chocolade letters helemaal vergeet op te eten? en met het keukenschort nog om op de bank weg ga zitten te dromen?

Jammer komt het uit in het najaar als de wildpluk periode eigenlijk net voorbij is. Dus we beperken ons deze week tot een menu met de restanten uit de moestuin aangevuld met wat de markt biedt en de reklame boodschap van de Jumbo waar anderen voor mij gevist hebben.
Wist je dat de Jumbo onlangs iets aan zijn plofkip-beleid heeft verandert? In tegenstelling tot AH?! We zijn er nog lang niet, maar het is weer zo’n stapje de goede richting op. Voor info zie de website van Wakker Dier.

Dan nog een dringend verzoek. Enkelen van jullie zullen het Lopend Vuurtje ontvangen of geabonneerd zijn op de groenste-buurtkrant met het verzoek om mee te helpen bij de Coop voor de Voedslebank rond Kerst. Mijn bijdrage zal bestaan uitjullie te verzoeken alle overbodig’s in je kast (opruimen) en wat je niet graag lust van sinterklaas en bv uit je kerstpakket bij mij in te leveren voor dit zelfde doel. Mogelijk volgt er rond die tijd nog een bericht van mij en Carla met nader nieuws. Maar denk er nu vast aan voor je dingen onnodig weggooit. Wellicht kunnen we zelfs restjes bloem en rimpelappeltjes omtoveren tot taart en deze geven aan een berooid mens of gezin wellicht in eigen straat. Bewaar dus gewoon ALLES even komende tijd en ook als het bruikbaar is voor bv vetbollen. Dan wens ik ieder een integer najaar met uitbundig genot. Groent maar weer. Ada