Vies he?

Bleekwit of bruinzwart? Zo zien wortels van planten eruit. Die oranje?? Nee joh! Die komen van nature niet voor onder de grond. Echter, eeuwen terug hadden enkele oranje-gezinde tuinders een plan om oranje wortelen te selecteren uit de ladingen die door de VOC uit Iran en Afganistan werden meegebracht. Dankzij deze tuinders eten we nu overal ter wereld oranje bospeen, Parijse-, zomer- en winterwortelen. Sinds de hausse van historische- en ‘vergeten’ groenten die de laatste jaren over onze moestuincomplexen strijkt weten we weer hoe het er vroeger gewoonlijk uitzag. De paarse witte en gele varianten die toen een natuurlijk voorkomende  selectie waren komen weer opnieuw op ons bord terecht. En, met meer variatie in de smaak. De paarse wortel bevat behalve vitamine C en caroteen (pro-vtA ) extra antioxidanten door die in deze kleur ook bepalen. Het zijn anthocyanen die zowel blauw en rood veroorzaken bijvoorbeeld ook in bloemen en fruit en andere groente. Het grappige van blauw en rood is dat het samen paars betekend maar dat is niet alles. We hebben vast allemaal wel eens Longkruid en Hortensia’s gezien die van blauw naar roze verkleurden. Deze twee kleuren aan een plant (soms tegelijk) duidt op de aanwezigheid van anthocyanen , en afhanklijk van de zuurgraad in de plant neemt de anthocyaan de ene of de andere gedaante aan. Als u deze informatie wat te scheikundig toeschijnt en op weerstand stuit, stel u dan eens voor hoe  wanneer u rode kool kookt  deze dan van blauw naar rood verschiet op het moment dat er azijn  aan het gerecht wordt toegevoegd. Hoe dan ook, veel groente (paarse groenten) bevatten deze stoffen. Ze zijn zeer gezond.  Anthocyaan of Anthocyanine komt bv ook voor in  bosbessen, zwarte bessen en  bloedsinaasappel. Tomaten maken deze stoffen ook maar alleen onder ‘stress’. Anthocyaninen beschermen tegen ouderdomsziekten, hart&vaatziekten, ontstekingen en bepaalde soorten kanker. De proefdieren leefden 30% langer na het nuttigen van deze tomaat. Dit volgens een wetenschappelijk artikel in de VK 28 jan 14 en dit vermeldt tevens dat er al tomaten gemanipuleerd worden met een extra gen voor anthocyaninen.  Deze genetiche schakelaar werd weer gehaald uit het ons welbekende Leeuwebekje. De bruinpaarse tomaten worden in de vorm van sap uit Canada naar Europa geëxporteerd om te voorkomen dat de zaden hier gaan rondzwerven. In Europa zijn de regels voor gen-technologie strenger dan aldaar en het wordt dan ook ‘de verboden vrucht’ genoemd. Er komen ook van nature trouwens paarse tomaten voor maar deze bevatten hun anthocyanen alleen in de schil en ook in mindere mate. Planten en ook bloemen van planten kunnen polyfenolen bevatten wat zoveel wil zeggen als een verzamelnaam van natuurlijke anti-oxidanten. Deze beschermen ons tegen ouder worden, vetzucht, kanker en hart en vaatziekten in het algemeen. De bekende resveratol zit in druiven en wijn maar ook bv in Duizendknoop. Andere polyfenolen die we ws kennen zijn : tannine, cafeïne, flavonoiden. De laatste wordt vollop aangemaakt door bloemen als kleur en pigmentstof maar spelen ook een belangrijke rol bij geur, smaak en stofwisseling van de plant en als bescherming tegen licht, hitte en oxidatie. Vaak geldt dat de meest kleurrijke gedeelten van een plant dus de meeste flavonoiden bevat en ook dat een donkerder, intensere kleur groente sterker smaakt. (dit komt overeen met mjn smaakbevinding van paarse worteltjes ten opzichte van witte, gele en oranje soorten, en ook heb ik deze smaaktest op vele bloemen toegepast) De bloemen geven hun geur af ongeveer zoals de koolplant dat doet die aangevreten wordt (dezeAfbeelding houdt daarmee insecten op afstand). Zodra de vrijgekomen stoffen worden omgezet van zuren naar esthers komen de vluchtige componenten vrij van kruiden en bloemen-aroma’s die dienen als lokstoffen voor de bestuivers. Voor verdere “reageerbuisjeschemie” verwijs ik u naar vakliteratuur daar over.

🌹Een leerling zegt op een dag tegen zijn meester: “U vertelt ons verhalen maar u verteld ons nooit de betekenis ervan of hoe we ze moeten begrijpen!” Hij krijgt ten antwoord: “Hoe zou je het vinden als iemand jou fruit verkoopt op de markt, dit voor je ogen op eet en jou de schil geeft?”

Ada Besselink

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s